Monthly Archives: Μαρτίου 2013

Εκεί που ο σοσιαλισμός συνάντησε τη βαρβαρότητα

Standard

Γράφει ο Νίκος Μπελογιάννης

Μια μικρή είδηση από την Κίνα είδαμε στις 27.3 στον ‘Γκάρντιαν’. Ο πολίτης Ζανγκ Χινγμπίνγκ προσπαθεί να περισώσει τον τάφο της μητέρας του Φανγκ Ζονμού από την αλόγιστη ανοικοδόμηση της περιοχής γύρω από το τέως χωριό του στην επαρχία Ανχούι και ζητάει ο τάφος να κηρυχθεί πολιτιστικό μνημείο.

 Ως εδώ τίποτε το περίεργο για όποιον παρακολουθεί την εφιαλτική ζωή στην σημερινή Κίνα. Για όποιον ήξερε την κατάσταση στην Κίνα πριν 40-45 χρόνια, στη διάρκεια της λεγόμενης Πολιτιστικής Επανάστασης, δεν θα φανεί περίεργο ούτε αν πούμε ότι η Φανγκ είχε εκτελεστεί με συνοπτικές διαδικασίες ως αντεπαναστάτρια, διαβρωμένη από την δυτική κουλτούρα κλπ.κλπ. Σύμφωνα με τις περιγραφές, ήρθαν στο σπίτι της, την σάπισαν στο ξύλο, την έδεσαν και την έριξαν μπροστά στο πλήθος των ερυθροφρουρών για την καθιερωμένη διαπόμπευση. Μετά την πέταξαν στην καρότσα ενός φορτηγού, την πήγαν έξω από το χωριό (στην Κίνα ‘χωριό’ εννοοούμε 30-40000 κατοίκους) και την τουφέκισαν.

 Ακόμη τίποτε πρωτότυπο. Μέσα σε όλα τα δεκάδες ψευδεπίγραφα του Υπαρκτού, η Πολιτιστική Επανάσταση του Μάο Τσετούνγκ ήταν η αποθέωση της βαρβαρότητας και η ισοπέδωση έως εξαφάνιση οποιουδήποτε ανθρώπου τολμούσε να σκεφτεί. Αλλωστε στην Κίνα, ανεξαρτήτως καθεστώτος, η έννοια ‘άνθρωπος’ ήταν αμελητέα τουλάχιστον τα τελευταία 4000 χρόνια.

 Image

 Το πράγμα αρχίζει να αγριεύει όμως όταν πληροφορούμαστε τον λόγο που ο πολίτης Ζανγκ, δικηγόρος σήμερα, ενδιαφέρεται τόσο πολύ για τον τάφο της μητέρας του. Είναι γιατί ο ίδιος (δεκαέξη χρόνων τότε) μαζί με τον πατέρα του την είχαν ‘δώσει’ στις αρχές. Είχαν συνεπαρθεί από την διδασκαλία του Μάο, όπως και εκατοντάδες εκατομμύρια συμπατριώτες τους, σε μια μαζική υστερία, εφάμιλλη της Γερμανίας του 1933. Τριανταέξι εκατομμύρια Κινέζοι διώχθηκαν και περίπου ένα εκατομμύριο εκτελέστηκαν την δεκαετία 1966-76. Το πιο αξιοπερίεργο ήταν η απήχηση που είχε όλη αυτή η βάρβαρη ιστορία στην ευημερούσα Δυτική Ευρώπη της εποχής. Ισως μάλιστα ο επηρεασμός του γαλλικού Μάη ’68 από μια ψευδεπίγραφη ‘επανάσταση’ να ήταν μια από τις αιτίες του δικού του αδιεξόδου.

 Μια ακόμη πτυχή πρέπει να ληφθεί υπόψη για να καταλάβουμε την ιστορία του παραπάνω ασφαλίτικου ‘καρφώματος’, που βρίσκεται πέραν παντός αρχαιοελληνικού τραγικού προτύπου, οιδιπόδειου και μη (σκεφτείτε ο Οιδίποδας να ‘καρφώνει’ την Ιοκάστη στον Κρέοντα και να την παραλαμβάνουν οι Σκύθες τοξότες για διαπόμπευση και εκτέλεση ως ‘εχθρά της Θήβας’ κοκ.). Στον Υπαρκτό υπήρχε η αρχή ότι ‘Το Κόμμα είναι η οικογένεια και αντιστρόφως’. Η οικογένεια όπως την ξέρουμε θεωρούνταν πυλώνας του αστικού κράτους και συνεπώς αμελητέα. Ετσι, σε πολλά από τα πιο ακραία καθεστώτα, στην Κίνα, την Αλβανία, την τσαουσεσκική Ρουμανία, τα ενδοοικογενειακά ‘καρφώματα’ ήταν τρόπος ζωής. Χαρακτηριστικά, στην Πολωνία μετά το1989 δεν άνοιξαν ποτέ οι φάκελλοι της ασφάλειας, γιατί θα διαλύονταν οι μισές οικογένειες της χώρας, και μάλιστα με τον φανατικό καθολικισμό στο φόρτε του! Οσο για την χαφιεδοχώρα με τον ψευδεπίγραφο τίτλο ‘Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας’, μερικές γεύσεις από ‘καρφιά’ δίνουν οι ‘Ζωές των Αλλων’, καθώς και μια άγνωστη στην Ελλάδα ταινία, η ‘Λεωφόρος του Ηλιου’ (Sonnenallee).

 Χειρότερα ήταν τα πράγματα στη πιο ακραία μορφή του Υπαρκτού που εμφανίστηκε ποτέ, στην Καμπότζη των ‘Ερυθρών Χμερ’. Εκεί, τουλάχιστον για τα μέλη του Κόμματος (που ήταν βέβαια και στελέχη του κρατικού μηχανισμού), είχαν καταργηθεί τα ανθρώπινα ονόματα και καθένας προσδιοριζόταν με τον αριθμό της κομματικής του ταυτότητας (όπως οι Ελληνες με τον ΑΦΜ ή τον ΑΜΚΑ, αλλά σε ανώνυμη εκδοχή). Φυσικά τον αριθμό 0000001 τον είχε ο ίδιος ο Πολ Ποτ.

  Ας γυρίσουμε στην κινέζικη ‘Πολιτιστική Επανάσταση’, για να δώσουμε μια ιδέα για το πώς βασίστηκε μεταξύ άλλων και στην ανθρώπινη βλακεία. Περί το 1970, όταν το πράμα ήταν στη βράση του, κάποιος μανδαρίνος του καθεστώτος, ‘βασισμένος στην Σκέψη του Μεγάλου Τιμονιέρη Μάο, όπως αυτή αποτυπώνεται στο Κόκκινο Βιβλιαράκι κλπ κλπ.’, αποφάνθηκε ότι τα σπουργίτια προκαλούν ζημιά στις καλλιέργειες. Με βάση τις σχετικές οδηγίες, εκατομμύρια εμπνευσμένοι Κινέζοι ξεχύθηκαν στα χωράφια χτυπωντας εκκωφαντικά κατσαρόλες και τηγάνια, ώστε τα σπουργίτια να πετούν για ώρα πανικόβλητα και να πέφτουν ψόφια από την εξάντληση. Αποτέλεσμα: Αμέσως εκδηλώθηκαν μολυσματικές αρρώστειες από τα εκατομμύρια ψοφίμια (γιατί άρχισαν θάνατοι και σε ολόκληρη την τροφική αλυσίδα), ενώ οι επόμενες σοδειές καταστράφηκαν τελείως από τα έντομα και τα σκουλήκια και άρχισαν μαζικές εισαγωγές σπουργιτιών από την Αμερική και την υπόλοιπη Ασία. Αν μιλήσαμε για ανθρώπινη βλακεία, είναι γιατί εδώ δεν έμπαινε καν θέμα μόρφωσης. Και ο πλέον αγράμματος χωρικός σε κάθε γωνιά της Γης ξέρει ότι τα σπουργίτια τρώνε τα βλαβερά έντομα και, εν είδει ανταμοιβής, τρώνε και λίγους σπόρους. Απλώς το κινέζικο καθεστώς είχε πετύχει το ακατόρθωτο: Να λοβοτομήσει ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους.

Μάρτυρες- ήρωες οδηγούνε…

Standard

neurosp-belog

Επέτειος της εκτέλεσης του Νίκου Μπελογιάννη, του Δημήτρη Μπάτση, του Ηλία Αργυριάδη και του Νίκου Καλούμενου σήμερα. Μια μαύρη επέτειος στην Ιστορία της Ελλάδας καθώς οι τέσσερις εκτελέστηκαν για τις ιδέες τους αχάραγα ακόμα, υπό το φως των προβολέων. Με τα χέρια  μελών του στρατιωτικού αποσπάσματος να τρέμουν, όπως δείχνουν οι «χαριστικές βολές». Σε ολόκληρο τον κόσμο, κανένας μελλοθάνατος δεν στήθηκε στο απόσπασμα μέσα στη νύχτα. Ο τρόμος, το προσκυνητό σε κυρίαρχους και – προπαντός- επικυρίαρχους  και η ανομία συμβασίλευσαν στο Γουδή, καθώς ξημέρωνε η 30ή Μαρτίου του 1952.

Τα ζεστά ακόμα σώματα παραχώθηκαν όπως- όπως σε όσους τάφους  βρέθηκαν ανοιχτοί στο Γ’ Νεκροταφείο, αφού οι γειτονιές είχαν ξυπνήσει και ξεσηκωθεί με το φοβερό άγγελμα και άνθρωποι από τις γύρω περιοχές έσπευσαν στο κοιμητήριο. Τρία χρόνια μετά, οι τάφοι αδειάστηκαν προφανώς με άνωθεν εντολές και έγιναν νέες ταφές. Ο τάφος του Νίκου Μπελογιάννη και της συντρόφου του Ελλης Παπά, με τα αγριολούλουδα να υποδηλώνουν την κυριαρχία της ζωής επάνω στον θάνατο, γέμισε σήμερα λουλούδια που απέθεταν ευλαβικά και σιωπηλά άνθρωποι οι οποίοι εμπνέονται από το παράδειγμά τους. Όπως και ο τάφος του Δημήτρη Μπάτση, στον οποίο οι άγνωστοι άφησαν βιολέτες.

Οι άνθρωποι θυμούνται και τιμούν την άδολη θυσία τους. Αυτή που υπήρξε, και όχι εκείνη που κάποιοι αποφάσισαν ότι υπήρξε. Την Ιστορία γράφουν οι νικητές. Οι κάθε είδους νικητές. Και τη γράφουν κατά το δοκούν. Δεν είναι έρμαιο μόνο των αυταρχικών και σκοταδιστικών καθεστώτων, αλλά ακόμη και των θεωρουμένων ως πιο δημοκρατικών. Σε κάθε χώρα, σε κάθε καθεστώς, οι ιθύνοντες τη χρησιμοποιούν ως ιδεολογικό μηχανισμό, ξαναγράφοντάς την και παραποιώντας την κατά βούλησιν.

Και αυτό δεν συμβαίνει μονάχα στον αντίπαλο. Ο Σταλινισμός –και ιδιαίτερα το ΚΚΕ από τη δεκαετία του 30 και μετά- έχουν μια παγκόσμια πρωτοτυπία: Δεν ξαναγράφουν μόνο την Ιστορία της χώρας ή του Κόμματος, αλλά και την προσωπική ιστορία του καθενός. Το Κόμμα αποφασίζει τι θα κάνεις (πράγμα αυτονόητο), και τι έχεις κάνει στη ζωή σου- όχι μόνο την κομματική ζωή. Με χαρακτηριστική άνεση άνθρωποι διαγράφηκαν, κατασυκοφαντήθηκαν, αποκαταστάθηκαν, ξανασυκοφαντήθηκαν…

Και οι αποδείξεις

«Μάρτυρες- ήρωες οδηγούνε»,  όμως οι μάρτυρες και οι ήρωες κάποτε εξαντλούνται. Ευτυχώς για τη Δημοκρατία, την Κοινωνία και τον Ανθρωπο, οι καιροί δεν βγάζουν ήρωες, επειδή καμιά εξαιρετική κατάσταση δεν το απαιτεί, ούτε και τους δημιουργεί. «Αλλίμονο στους λαούς που έχουν ανάγκη από ήρωες» έχει πει ο Μπρεχτ. Σύντροφος- σύντροφος, αλλά… καλλιτέχνης. Δεν είναι ανάγκη να τον λάβουν υπόψη τοις μετρητοίς. Το Κόμμα, χρειάζεται ήρωες. Αν δεν υπάρχουν, θα πρέπει να ανακαλυφθούν (καθότι, το Κόμμα, όπως η Φύση, σε αυτό τον τομέα απεχθάνεται το κενό. Για άλλους λόγους το δεύτερο). Δεν χρειάζεται να είναι καν εν ζωή. Αν μάλιστα έχουν θυσιαστεί, ακόμα καλύτερα. Αποτελούν παράδειγμα για τους επόμενους που θα στηρίξουν τα θεμέλια της πυραμίδας με τις ανθρωποθυσίες.

Δεν είναι ο καθένας άξιος να γίνει ήρωας. Δεν είναι ο καθένας άξιος να αποκατασταθεί. Ο κοσμαγάπητος Καπετάνιος Αρης, ο άνθρωπος που έγινε αυτοβούλως παρανάλωμα στη φωτιά της επανάστασης και της ελευθερίας, είχε, ας πούμε, … κουσούρια. Ετσι, το ΚΚΕ τον αποκαθιστά πολιτικά, όχι όμως και κομματικά. Γιατί; Επειδή, αν και είχε δίκιο ως προς την τακτική που ακολούθησε η ηγεσία, δεν υποτάχθηκε στα όργανα. Κι αν τολμάς να έχεις άποψη, ακόμα και αν αυτή είναι σωστή, δεν έχεις δικαίωμα…. δια να αποκατασταθείς. Χαρακτηριστικό- και ανατριχιαστικό- το απόσπασμα ομιλίας στελέχους στη Λαμία κατά την εκδήλωση- δήθεν- αποκατάστασης, όπως αλιεύθηκε από τον «Ριζοσπάστη»:

«Το ίδιο το Κόμμα αργότερα υιοθέτησε αυτή τη θέση για τη Βάρκιζα και ο καθένας μπορεί να καταλάβει πόσο πολύτιμη θα ήταν η συμβολή του Αρη Βελουχιώτη στον ένοπλο λαϊκό αγώνα που ακολούθησε τα χρόνια 1946-49 αν είχε πειθαρχήσει και δεν οδηγούνταν στην τραγική κατάληξη». Τι μιζέρια!

Α λα καρτ αποκατάσταση έγινε για τον Νίκο Βαβούδη, ο οποίος ανακηρύχθηκε ήρωας του σοσιαλισμού.  Η αποκατάσταση του Πλουμπίδη έγινε κι αυτή σε εκδήλωση αντιστασιακών. Ο μεγάλος αδικημένος αποκαταστάθηκε ως «πιστός σύντροφος» χωρίς πολλά- πολλά. Κομματική αποκατάσταση δεν έχει γίνει, παρά τα όσα κατά καιρούς λέγονται περί του αντιθέτου. Εγινε μονάχα «αποκατάσταση μνήμης…» των Γ. Σιάντου, Κ. Καραγιώργη και Ν. Πλουμπίδη, και ως τέτοια διατυπώθηκε στην ανακοίνωση της 9ης Ολομέλειας της Κ.Ε. του ΚΚΕ, τον Αύγουστο του 1958.  Οφείλουν πολλά στον Νίκο Πλουμπίδη, του δίνουν ψήγματα. Εχουν λόγους. Τι να πουν; Οτι είχε κάνει λάθη επί λαθών ο Ζαχαριάδης; Και μετά, πώς θα τον αποκαθιστούσαν και αυτόν; Διότι σε αυτό στόχευε όλη η εκστρατεία αποκαταστάσεων.

Φτάνουμε  μοιραία και στην περίπτωση Ζαχαριάδη. Αν κανείς αμφιβάλλει ότι οι αποκαταστάσεις ήταν α λα καρτ, ας τη μελετήσει. Εκανε όσα έκανε, έγιναν όσα έγιναν. Δεκαετίες μετά τον θάνατό του στο παγωμένο Σουργκούτ της Σιβηρίας, και ενώ ο ίδιος είχε παραδεχθεί ότι κάποιες από τις αποφάσεις ή τις πράξεις του ήταν λάθος, (καλά… μικρολαθάκια, μη νομίζετε), το ΚΚΕ έρχεται να τον αποκαταστήσει. Πώς όμως; Εντελώς. Απαλλάσσοντάς τον από κάθε σφάλμα. Αποχή; Αποκήρυξη του Αρη; Οπλο παρά πόδα; Προσωπολατρεία; Εξόντωση όσων θεωρούσε «επικίνδυνους» να εκλεγούν στη θέση του; Ανώμαλο εσωκομματικό καθεστώς; Αναταραχή στις κομματικές οργανώσεις και μέχρι μάχες σώμα με σώμα στην Τασκένδη; Αντε καλέ. Υπερβολές. Ο «Ριζοσπάστης» και πάλι θα βάλει τα πράγματα στη θέση τους:

«Η ιστορική μελέτη» γράφει,  «δείχνει ότι για τις αντιφάσεις, τις καθυστερήσεις και τα λάθη που έγιναν από ΚΚ και από το ΚΚΕ στη μακρόχρονη ηρωική πορεία του, καθοριστικό ρόλο έπαιξαν οι αντιφάσεις στη στρατηγική του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. Ο Ζαχαριάδης σε πολλά επιβεβαιώθηκε. Η στάση του και η κατεύθυνσή του αποδείχτηκαν από την ίδια την πορεία των γεγονότων σωστές, αποδείξανε ότι ήταν αλύγιστος επαναστάτης.»

Ένα εύλογο ερώτημα βέβαια είναι, τι χρειαζόταν η αποκατάσταση του Ζαχαριάδη, αφού αποκαθιστώντας τον Στάλιν, αυτόματα αποκαθιστά κανείς και όλους τους Αποστόλους και Διακόνους του: Μπέρια, Ενβέρ Χότζα, Τσαουσέσκου, Γιαρουζέλσκι. Μνησθητί μου Κόμμα (τους) και (καθόλου) θαυμαστά τα έργα σου…

Αλλά ακόμα και οι οπαδοί του ΚΚΕ/ φίλοι/ ή και μέλη, δεν συμβιβάζονται με την λειψή αποκατάσταση του Αρη Βελουχιώτη. «Και λίγα λόγια για την απόφαση που πήρατε για την αποκατάσταση του θρυλικού ΑΡΗ, που μου έχει καθίσει κόμπος» γράφει ο Γιώργος Λ. στον προσυνεδριακό διάλογο. «Ενεργώντας το Κόμμα με ταχύτητα …φωτός, μετά εξήντα χρόνια, τον αποκατέστησε πολιτικά κρίνοντας ότι δεν του άξιζε και η κομματική αποκατάσταση. Εδωσε έτσι το δικαίωμα σε κάθε λωποδύτη να τον κάνει κάδρο στο γραφείο του, να παριστάνει το σοσια-ληστή, να καπηλεύεται τ’ όνομά του και ν’ αποκομίζει οφέλη. Τον αποκήρυξαν τότε, έβγαλαν φιρμάνι να μην του δίνουν ούτε ψωμί ούτε νερό απ’ όπου περνάει, τον είπαν δηλωσία και μιζέρια, γιατί δεν πειθάρχησε στις όπως αποδείχτηκαν λάθος αποφάσεις της τότε ηγεσίας. Και ίσως τότε να είχε νόημα αυτή η πράξη γιατί δεν ήθελαν να δυσαρεστήσουν τους …φίλους μας τους Αγγλους. Ο πανδαμάτωρ όμως χρόνος τον δικαίωσε ενώ οι χειρισμοί της ηγεσίας έφεραν ολέθρια αποτελέσματα. Διέλυσαν τον αξιόμαχο εθελοντικό εμπειροπόλεμο ΕΛΑΣ, γέμισαν οι φυλακές και τα ξερονήσια και όταν χρειάστηκε να ξαναπάρουν τα όπλα κοίταζαν να ξαναφτιάξουν στρατό στρατολογώντας πολλές φορές με το ζόρι. Ο εθελοντής εντάσσεται συνειδητά στον αγώνα, έχει ιδανικά, ξέρει γιατί πολεμάει. Ο στρατολογηθείς παρά τη θέλησή του παραμονεύει και μόλις του δοθεί ευκαιρία, λάκισε. Γιατί λοιπόν τον ξαναδολοφονείτε;»

Πάσα απάντηση, θα εκτιμηθεί. Προς το παρόν, υπάρχει μια ερώτηση: σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο πόρταλ 902.gr η Αλέκα Παπαρήγα κατέθεσε στεφάνι χθες στον τάφο του Μπελογιάννη. Σύμφωνα με τον Ριζοσπάστη, άφησε λίγα κόκκινα γαρίφαλα. Μήπως μπορείτε σύντροφοι να βγάλετε μια απόφαση που να λέει τι ακριβώς έβαλε στον τάφο του Νίκου Μπελογιάννη η σ. Αλέκα; Και πού είστε; Στον ίδιο τάφο είναι και η Ελλη Παπά…

*Στο κείμενο υπάρχουν εκτεταμένα αποσπάσματα που έχουν περιληφθεί στο βιβλίο των Νίκου Μπελογιάννη και Αγγελικής Κώττη «Σταλινισμός, η τέταρτη μονοθεϊστική θρησκεία» (εκδόσεις Αγρα).

Το σκίτσο είναι του Κώστα Κουφογιώργου, ειδικά για τον Νευροσπάστη.

Νέα επιστολή δημοσιογράφων του «Ριζοσπάστη»

Standard

290313_neurospastisΠρος το ΔΣ της ΕΣΗΕΑ

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΩΝ ΤΟΥ «ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ»

Συνάδελφοι,

Απευθυνόμαστε ακόμα μία φορά σε εσάς για να σας ενημερώσουμε ότι ο «χορός» των πιέσεων, της απαξίωσης και της απομόνωσης εκ μέρους της διεύθυνσης του Ριζοσπάστη σε βάρος μας καλά κρατεί και κλιμακώνεται… 

Τελευταίο «κρούσμα» η νέα συκοφαντική, άνανδρη και δόλια δημοσίευση των ονομάτων μας σήμερα στις σελίδες του «Ρ» (σελίδα 45) με αφορμή τη χθεσινή εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων για μη καταβολή δεδουλευμένων.

Δε μας εκπλήσσει πλέον το ασύλληπτο γεγονός η ίδια η εφημερίδα να στοχοποιεί τους εργαζόμενούς της. Αλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά. Σας υπενθυμίζουμε ότι την ίδια απρέπεια είχαν διαπράξει όταν απευθυνθήκαμε στην ΕΣΗΕΑ καλώντας την να παρέμβει για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων μας.

Όμως προκαλεί εντύπωση η διαστρέβλωση της πραγματικότητας που επιχειρείται μέσα από το συγκεκριμένο δημοσίευμα. Αναφέρεται για παράδειγμα, ότι συζητήθηκαν στο δικαστήριο τα ασφαλιστικά μέτρα για άμεση εξόφληση των δεδουλευμένων. Αποσιωπούν όμως ότι πρόκειται για δεδουλευμένα 6 μηνών που παραμένουν τόσα μετά και από την πληρωμή 1,5 μισθού (εξόφληση Αυγούστου και Σεπτέμβρη) στις 15 Μάρτη. Πράγματι στο δικαστήριο δήλωσαν ότι «γίνεται προσπάθεια να εξοφληθούν τα δεδουλευμένα όλων των εργαζομένων και να ομαλοποιηθούν οι πληρωμές».

Η αλήθεια είναι ότι μέχρι την αναγκαστική προσφυγή μας στα ένδικα μέσα (εξώδικο και ασφαλιστικά) η διεύθυνση της εφημερίδας επαναλάμβανε μονότονα ότι «δε ξέρουμε πότε θα γίνουν πληρωμές» και πως «η κατάσταση θα χειροτερέψει», αδιαφορώντας για την κατάσταση ανέχειας που είχαμε περιέλθει εμείς και οι οικογένειές μας και που φυσικά συνεχίζεται. Εξάλλου αυτό είχε δηλώσει η διεύθυνση και στη συνάντηση που είχε με το ΔΣ της ΕΣΗΕΑ  στις 8 Φλεβάρη.

Η αλήθεια είναι επίσης, ότι μόνο μετά τα ένδικα μέσα και την προσφυγή της ΕΣΗΕΑ στο ΣΕΠΕ η διεύθυνση της εφημερίδας δεσμεύτηκε γραπτώς στη συνάντηση που είχαν την περασμένη Τετάρτη ότι θα ξεκινήσει από 1 Απρίλη να πληρώνει κανονικά και από τις 22 Απρίλη θα ξεκινήσει και αποπληρωμή των δεδουλευμένων σε 12 ισόποσες δόσεις. Αλήθεια γιατί δεν το έχουν ανακοινώσει στους εργαζόμενους;

Από τη πρώτη στιγμή είχαμε διατρανώσει τη θέλησή μας να αγωνιστούμε για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων μας με κάθε πρόσφορο μέσο. Αυτό κάναμε και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε. Καλούμε το ΔΣ της ΕΣΗΕΑ να αναλάβει πρωτοβουλίες και να τοποθετηθεί πάνω στις τελευταίες εξελίξεις.

Τα ονόματά μας αναφέρονται στο σημερινό «Ρ». Για την «αντιγραφή»:

Παναγιώτης Κακαλής, Γιώργος Μιχαηλάρης, Βασίλης Παπαγεωργίου, Χριστίνα Μαυροπούλου.  

ΑΘΗΝΑ 29/3/13

 Το σκίτσο- φρέσκο φρέσκο- είναι του Κώστα Κουφογιώργου

Καληνύχτα και καλή τύχη

Standard

 

Εχεις μάθει να ζεις μετρημένα, καθώς το  κομματικό όργανο πλήρωνε έτσι κι αλλιώς τα βασικά που ήταν υποχρεωμένο από τις συλλογικές συμβάσεις- κουτσουρεμένες τις έλεγε κάποτε, και η παράταξη ήταν υπέρ των αυξήσεων. Εδώ και δεν θυμάσαι πια πόσο, έμαθες να ζεις και απλήρωτος. Πότε τέσσερις,  πότε πέντε, πότε έξι μήνες.

Ζητάς τα δικαιώματά σου και οι αρμόδιοι δεν σου επιτρέπουν να κάνεις συνέλευση. Υστερα τους καλούν στην ΕΣΗΕΑ και απαντούν ότι δεν μπορούν να εγγυηθούν πότε θα πληρώσουν, όποτε έχουν χρήματα. Κάνουν προσπάθειες, λένε. Μετά βάζουν τα ονόματα όσων διαμαρτυρηθήκανε στην εφημερίδα. Είσαι, λοιπόν, ο «εχθρός»;

Για να μη τα πολυλογούμε, οικονομικά βρίσκεσαι πέντε μήνες πίσω. Το νοίκι, το φως, το νερό, τα τρόφιμα, δεν περιμένουν, βέβαια. Κάποιους τους βοηθούν οι γονείς- αντί να τους βοηθούν οι ίδιοι. Κάποιοι είναι ολομόναχοι και πρέπει να σηκώσουν οικονομικά βάρη που ούτε ο Πύρρος Δήμας θα είχε τη δύναμη.  Δεν έχεις ακούσει ένα «συγγνώμη» και ένα «λυπάμαι». Δεν έχεις δει τα μάτια των υπεύθυνων να χαμηλώνουν όταν ζητάς τα δεδουλευμένα σου. Δεν τους  έχεις δει να στενοχωριούνται, να υποφέρουν.

Παλιά, στην ίδια εφημερίδα, ο Χρήστος Μπ., αυτός που ακριβοδίκαια είχε ταΐσει δεκάδες συγκρατούμενους με μόνο δυο κονσέρβες κρέας,  όταν το ταμείον ήταν μείον  δεν μιλιόταν. Ο Νίκος Κ. τους έβαζε τις φωνές όταν στο σωματείο, όπου ήταν τιμημένο μέλος, έφταναν πληροφορίες ότι δεν έχουν μισθούς και θα δώσουν μόνο προκαταβολές. «Με μπροστάντζες δεν βγαίνουν εφημερίδες, δεν χορταίνουν οι άνθρωποι» έλεγε. Πιστά μέλη του ΚΚΕ και οι δύο. Αλλοι καιροί…

Δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα οικονομικά, δεν μπορείς και να διαμαρτυρηθείς. Αποφασίζεις να διεκδικήσεις τα δικαιώματά σου και τα χρήματα που έχεις δουλέψει αλλά δεν έχεις πάρει, πηγαίνοντας στη δικαιοσύνη. Ο εκπρόσωπος της επιχείρησης –που είναι κομματική- λέει ότι η υπόθεσή σου δεν είναι επείγουσα, επειδή δεν σου χρωστάνε έξι μήνες. Λείπει μία μέρα. Του δίνει το δικαίωμα ο νόμος. Ο ίδιος που χρησιμοποιούν οι εργοδότες πάσης φύσεως. Για μια μέρα, χάνεις το δικαίωμα να πληρωθείς γρήγορα. Μια μέρα και ένας αιώνας…

Δεν είναι επείγοντα τα ασφαλιστικά μέτρα, λοιπόν. Θα πρέπει να περιμένεις ακόμα ένα μήνα ώσπου να βγει η απόφαση. Μέχρι τότε, λέει, θα πληρώσουν τον τελευταίο μήνα μέχρι τις 20 Απριλίου (να τελειώσει και το Συνέδριο) και θα αρχίσουν να δίνουν τα καθυστερούμενα σε 12 δόσεις. Keep walking.

Μετά από αυτά, φεύγεις, απλήρωτος, και χωρίς ελπίδα. Αν τηρήσει τα όσα λέει, θα πάρεις χρήματα ύστερα από μερικές βδομάδες. Αν όχι,κανείς δεν ξέρει πότε. Πώς θα φας; Πώς θα πληρώσεις τις υποχρεώσεις σου; Τι θα πεις στο παιδί σου; Αδιάφορο. Πώς θα περάσεις ακόμα ένα ατέλειωτο ξάγρυπνο βράδυ να σκέφτεσαι με απελπισία τι θα κάνεις για να επιβιώσεις;

Αραγε ο εκπρόσωπος της επιχείρησης και όσοι τον έστειλαν θα κοιμηθούν ήσυχοι;

«Διάλογος» με απαραίτητη την καθοδηγητική συναίνεση

Standard

Είπαν τη γνώμη τους και κατηγορούνται δημοσίως. Εκαναν  το αυτονόητο, έστειλαν τις απόψεις τους στην επιτροπή προσυνεδριακού διαλόγου, η οποία τις δημοσίευσε στα κομματικά έντυπα. Μόνο που η γνώμη δεν άρεσε. Ετσι, ενώ οι ενέργειες τους είναι απολύτως σύμφωνες με το καταστατικό του ΚΚΕ και τους όρους που έθεσε η επιτροπή προσυνεδριακού διαλόγου του 19ου Συνεδρίου, τρία κομματικά μέλη/ οπαδοί φίλοι ή άνθρωποι που θέλησαν να τοποθετηθούν στον δημόσιο, κομματικό, διάλογο, κατακεραυνώνονται σήμερα συλλήβδην, σε άρθρο με τίτλο «Αρθρογραφία διαστρέβλωσης και αθλιότητας κατά των Θέσεων του 19ου Συνεδρίου» http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=28/3/2013&id=14520&pageNo=7&direction=1

Ο συντάκτης του κειμένου, Π. Μεντρέκας,  όπως και εκείνοι που το δημοσίευσαν, παραβιάζει τόσο το καταστατικό του κόμματος όσο και τους όρους του προσυνεδριακού διαλόγου.  Μαζί, και την εσωκομματική δημοκρατία. Είναι φανερό πως επιδιώκεται να φιμωθεί κάθε αντίθετη φωνή, να καταπνιγούν κριτικές στάσεις, να απαγορευθεί η διατύπωση άλλης γνώμης. Μια ομάδα στελεχών φαίνεται να επιθυμεί την ομοιομορφία νεκροταφείου στις γραμμές ενός ιστορικού κόμματος, το οποίο δεν έβγαλε κανένα δίδαγμα από τις μαύρες περιόδους εσωκομματικής ανωμαλίας και επιβολής με κάθε τρόπο, «σοσιαλιστικών» ομοφωνιών.

«Στο δημόσιο προσυνεδριακό διάλογο για τις Θέσεις του 19ου Συνεδρίου δημοσιεύτηκαν άρθρα που ασκούν αυστηρή κριτική στις αδυναμίες, στα κενά και στα λάθη του ΚΚΕ με στόχο να αντιμετωπιστούν, ώστε να εκπληρωθούν καλύτερα οι βασικές κεντρικές επιλογές του Κόμματος» γράφει ο Π. Μεντρέκας. «Υπάρχουν και άρθρα που κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Αξιοποιούν τις αδυναμίες, τις παραλείψεις, τα κενά για να επιτεθούν, να υπονομεύσουν τις Θέσεις και τη στρατηγική, τις νέες επεξεργασίες του ΚΚΕ.»

Παρατήρηση πρώτη:  η προσυνεδριακή επιτροπή τι έχει να πει γι’ αυτό; Επέτρεψε να δημοσιευθούν «αντικομματικά» άρθρα; Αν ναι, πώς έγινε αυτό; Αν όχι (όπως είναι η πεποίθησή μας) τι θα κάνει με την τοποθέτηση ενός στελέχους του ΚΚΕ εκτός και κατά παρέκκλιση του προσυνεδριακού διαλόγου; Θα τον ανακαλέσει στην τάξη, ή…. θα την ανακαλέσουν στην τάξη;

Ο συγγραφέας του πονήματος συνεχίζει: «Ορισμένα όμως άρθρα, των λεγόμενων από τον αστικό Τύπο ‘επώνυμων’ πρώην στελεχών και ορισμένων δημοσιογράφων του ‘Ριζοσπάστη’, ξεπερνούν κατά πολύ και αυτή τη δεύτερη κατηγορία. Πατούν σε άθλια ψέματα και αξιοποιούν συκοφαντίες και διαστρεβλώσεις που εκτόξευσαν κατά του Κόμματος οι ανώνυμοι φραξιονιστές του διαδικτύου και οι ταξικοί πολιτικοί μας αντίπαλοι. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν άρθρα που δημοσιεύτηκαν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.»

Παρατήρηση δεύτερη:  ώστε λοιπόν, υπήρξαν αντίθετες απόψεις. Οι οποίες, όπως πάντοτε συμβαίνει με το ΚΚΕ, πρέπει να σταλούν στο πυρ το εξώτερο. Ποιες; Ολες. Αλλά πώς να στραφεί εναντίον τόσων; Επιλεκτικά, λοιπόν, απαντά σε τρεις. Φροντίζοντας να κρατά σε αμφιβολία για τους άλλους. Τους ίδιους, και, κυριότερο, τα λοιπά κομματικά μέλη. Ότι στο κόμμα υπάρχουν ακόμα «άθλιοι συκοφάντες» (το συμπέρασμα; Προφανές. Πρέπει να εξοβελιστούν).

Η πρώτη επίκριση από τον κ. Μεντρέκα αφορά σε έναν πανεπιστημιακό δάσκαλο. Δεν βάζουμε επίτηδες  το όνομά του, το οποίο βεβαίως φαρδιά- πλατιά δημοσιεύει ο «Ρ» κατά την προσφιλή του μέθοδο της στοχοποίησης. Τα όσα υποστηρίζει ο συγκεκριμέος δάσκαλος «διαστρεβλώνοντας το 15ο Συνέδριο δεν είναι παρανόηση. Είναι ψέμα. Οπως είναι ψέμα και ο ισχυρισμός του ότι  ‘θεωρήσαμε την κρίση προσχηματική’! Προφανώς μπερδεύει τις θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ με τις θέσεις του ΚΚΕ» λέει ο συγγραφέας και καθάρισε με τον πρώτο.

Η δεύτερη είναι συντάκτρια του «Ριζοσπάστη». Ούτε και αυτή τα έγραψε καλά, υποτίθεται. Ο κ. Μεντρέκας την κατακεραυνώνει, επίσης: «Ας αφήσουν, λοιπόν, τα τεχνάσματα και τα μαγειρέματα λέξεων και εννοιών για να μπερδέψουν καθαρά πράγματα.»

Και έρχεται η σειρά του τρίτου, που ανήκει στους απολυμένους του «Ριζοσπάστη»:  «Για τις αθλιότητες και τις τερατολογίες που αναμασά ο […] τι να πρωτοπείς; Πέρα από το χολερικό λόγο των ύποπτων ιστοσελίδων, δυστυχώς γι’ αυτόν υπάρχει το άρθρο του στον προσυνεδριακό διάλογο για το 15ο Συνέδριο, στο οποίο, ο ίδιος που κόπτεται (!) σήμερα για το 15ο Συνέδριο, έγραψε τότε: ‘Από την πρώτη στιγμή που το Σχέδιο Προγράμματος δόθηκε στη δημοσιότητα, είχα εκφράσει την άποψη (…) πως πρόκειται για ένα ντοκουμέντο που απέχει παρασάγγας από αυτό που ονομάζουμε επιστημονική ανάλυση και (…) σε γενικές γραμμές (…) επιχειρείται να δικαιολογηθεί ο βολονταρισμός με τον οποίο οι συντάκτες του προσπαθούν να προδιαγράψουν το παρόν και το μέλλον του κινήματος’! Και όμως, αυτός ο κύριος έχει το θράσος να πετάει βρωμιές στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ και να εμφανίζεται ως τιμητής του 15ου Συνεδρίου του ΚΚΕ.»

Παρατήρηση τρίτη: εδώ άνοιξε ο κομματικός φάκελος του διαφωνούντος. Καμιά άποψη περί του τι έχουν τα αρχεία του ΚΚΕ και φυλάσσονται επτασφράγιστα;

Το συμπέρασμα: «Είναι φανερό ότι αυτοί οι αρθρογράφοι δεν ενδιαφέρονται για να πείσουν τα μέλη του Κόμματος, αλλά να προσφέρουν με τα γραφόμενά τους ως όπλα στον ταξικό αντίπαλο για να τα ξαναστρέψει κατά του Κόμματος. Γνωστή η μέθοδος και έχει επαναληφθεί πολλές φορές. Το ΚΚΕ όμως, εκτός του ότι είναι έμπειρο και δοκιμασμένο, πατάει και γερά στην πραγματικότητα.

Ας λυσσομανά η πλουτοκρατία και οι μηχανισμοί του συστήματος και από δίπλα ο οπορτουνισμός. Οσο κι αν το θέλουν κι αν προσπαθούν, το ΚΚΕ δεν πρόκειται να αφοπλιστεί πολιτικά και ιδεολογικά. Δεν τους φοβάται, ούτε εξαγοράζεται. Εχει εμπιστοσύνη στην εργατική τάξη και στις δυνάμεις του.»

Παρατήρηση τέταρτη: στο άρθρο  4 του καταστατικού του ΚΚΕ, αναφέρεται ρητά:

Το μέλος του Κόμματος έχει τις παρακάτω υποχρεώσεις:

[…] Να αναπτύσσει την εσωκομματική δημοκρατία και να αγωνίζεται ενάντια σε κάθε παραβίαση των κανόνων λειτουργίας, την επανάπαυση, την ιδιοτέλεια, την οικογενειακότητα και τον τοπικισμό. Να αντιμετωπίζει αποφασιστικά κάθε απόπειρα παρεμπόδισης της κριτικής ενάντια σε καθετί που προκαλεί ζημιά στο Κόμμα και δυσκολεύει την ελεύθερη έκφραση γνώμης και, ανεξάρτητα από πρόσωπα, να απευθύνεται γι΄ αυτό στα κομματικά όργανα ως την Κεντρική Επιτροπή.

Στο άρθρο 5,

Το μέλος του Κόμματος έχει τα παρακάτω δικαιώματα:

[…]    Να συμμετέχει στη συζήτηση για τη διαμόρφωση της πολιτικής του Κόμματος στις συνελεύσεις της ΚΟΒ και στα όργανα που είναι μέλος, στις συνδιασκέψεις και τα συνέδρια ως εκλεγμένος αντιπρόσωπος. Να συμμετέχει στις συζητήσεις και το διάλογο που ορίζει η Κεντρική Επιτροπή μέσω του κομματικού τύπου.

http://www.kke.gr/taytothta/#Meli

Επίσης, οι όροι που έθεσε η επιτροπή προσυνεδριακού διαλόγου είναι συγκεκριμένοι:

«Κάθε κείμενο πρέπει να έχει απαραίτητα όλα τα παρακάτω στοιχεία του συγγραφέα: ονοματεπώνυμο, διεύθυνση , τηλέφωνο, κομματική ή κνίτικη οργάνωση που ανήκει. Τα στοιχεία αυτά είναι προϋπόθεση για τη δημοσίευση του κειμένου. Αποκλείονται από τη δημοσίευση κείμενα που είναι εκτός των θεμάτων διαλόγου, με αναφορές σε πρόσωπα και υβριστικούς χαρακτηρισμούς, εχθρικά προς την ιδεολογία και το χαρακτήρα του ΚΚΕ. Σημειώματα που τυχόν έρθουν στην Επιτροπή είτε εκπρόθεσμα είτε ξεπερνούν την έκταση που έχει προσδιοριστεί, δε θα δημοσιευτούν, θα τεθούν όμως υπόψη των αντιπροσώπων του 19ου Συνεδρίου.»

http://www.902.gr/eidisi/19o-synedrio-kke/4014/anakoinosi-tis-epitropis-dimosioy-prosynedriakoy-dialogoy

Υ.Γ. Μας έμεινε και κάτι ρηξικέλευθο, πρωτοπόρο και σημαντικό από το άρθρο. Το ότι το 19ο συνέδριο θέτει καίρια και συγκεκριμένα σημεία όπως π.χ. «είναι ο σοσιαλισμός επίκαιρος και αναγκαίος, όσο ποτέ;»

Οι αστοί τρομάαααααααξανε…

Αλλοι είναι στον βούρκο άλλοι είναι τα βούρλα

Standard

Ο «Ριζοσπάστης» έγραψε σήμερα υπό τον τίτλο «Η απορία του βούρκου» :

«Πώς έγινε και η Γερμανία από παράδειγμα της καπιταλιστικής ανάπτυξης -πρότυπο για την αντιμετώπιση του κομμουνισμού- να παρουσιάζεται, τελικά, σαν το μαύρο πρόβατο μεταξύ των καπιταλιστικών χωρών, τόσο που να χρειάζεται ξανά μια «ιερή συμμαχία» για την αντιμετώπισή της, την τρίτη κατά σειρά, όπως γράφουν; Για να απαντήσεις δεν αρκεί να μιμηθείς τον Κλίντον που ψάχνοντας ατάκα για τα μέσα ενημέρωσης είπε το γνωστό «είναι η οικονομία ηλίθιε» (ούτε βέβαια να μιμηθείς καρικατούρες της φράσης του Κλίντον). Κανείς δεν είναι τόσο ηλίθιος που να μην καταλαβαίνει ότι είναι η οικονομία το θέμα. Χρειάζεται, όμως, και κάτι ακόμα».

Αυτό ήταν το σχόλιο στη δεύτερη σελίδα του «Ρ» στις 22/3/2013. Αφορμή ήταν ένα ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στην ΗΜΕΡΗΣΙΑ στις 21/3/2013. Με δεδομένη τη χρήση της φράσης του Κλίντον «It’s the economy, stupid!» (1992) που χρησιμοποιείται έκτοτε ως εξήγηση διά πάσαν νόσον («»It’s the economy, stupid!». Ενα σλόγκαν που έφερε την προεδρική νίκη στον Μπιλ Κλίντον το 1992 (…) Ενα ισχυρό επικοινωνιακό τέχνασμα (…) σημαντικό και επίκαιρο σήμερα στην Κύπρο», papaphotis.org) σημειώσαμε ότι για την ανάλυση αυτών που συμβαίνουν δε φτάνει να επαναλαμβάνεις τη φράση του Κλίντον, ούτε καρικατούρες της φράσης.

Το σχόλιό μας βρήκε προβοκατόρικη υποδοχή από το …βούρκο. Στην αντιΚΚΕ ιστοσελίδα «neyrospastis» (22/3/2013), ιστοσελίδα που ασχολείται αποκλειστικά με το να γράφει βρωμιές για το «Ριζοσπάστη» διαβάζουμε: «Βρε, σαν ποιον να φωτογραφίζει ο «Ριζοσπάστης» σήμερα στη δεύτερη σελίδα του; Και ποιος έχει σειρά στις απολύσεις που όπως όλα δείχνουν θα γίνουν την ερχόμενη εβδομάδα;». Αλλά επειδή έχει αποστολή να προβοκάρει γίνεται γελοίος. Δε ρωτάμε «τι δεν κατάλαβε ο βούρκος». Καταγράφουμε μόνο μερικά παραδείγματα «καρικατούρας της φράσης του Κλίντον»: «antinews.gr»: «Είναι η Υφεση, ηλίθιοι!», «ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ»: «Είναι η πράσινη οικονομία, ηλίθιε!», «Guardian»: «Είναι οι τράπεζες, ηλίθιε!», ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ (Ζέζα Ζήκου): «Είναι η Βουλή, ηλίθιε…», «CAPITAL»: «Μήπως είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε;», ΑΥΓΗ: «Είναι ο γκεμπελισμός, ηλίθιε!», «ΤΟ ΒΗΜΑ»: «Είναι η δικτατορία μας, ηλίθιε!», «eurohoops»: «Είναι η άμυνα, ηλίθιε»!, ΑΥΓΗ: «Είναι το μνημόνιο ηλίθιε!», «antennastudies»: «Είναι οι καταθέσεις, ηλίθιε». Ψιλά γράμματα θα πει κανείς για χρήσιμους ηλίθιους σαν το συγγραφέα του «neyrospastis»…

http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=27/3/2013&id=14519&pageNo=4&direction=1

******

Κι εμείς, απαντάμε:

Δεν είμαστε κατά του ΚΚΕ αλλά κατά επιλογών της ηγεσίας του. Επίσης,υπάρχουν οι χρήσιμοι ηλίθιοι υπάρχουν και οι τελείως!

Αφιερώνουμε και ένα τραγουδάκι από την Πόλυ Πάνου με τίτλο

ΜΗ ΜΕ ΣΠΡΩΧΝΕΙΣ ΜΕΣ’ ΤΟ ΒΟΥΡΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 

Μη με σπρώχνεις μες στο βούρκο κοινωνία

Μη με κάνεις πια να ζω με αγωνία

Κράτα με σφιχτά στα δυο σου χέρια

Μη μου βάζεις μες στο στήθος  τα μαχαίρια

*****

Βάσανα….

 

Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή

Standard

Image

 

Είκοσι εννέα Μαρτίου 1969. Ο Γιώργος Σεφέρης σπάει τη σιωπή του και τοποθετείται κατά της δικτατορίας στην Ελλάδα με την περίφημη δήλωσή του στο BBC. Μια δήλωση που έκανε πάταγο και μέτρησε πολύ στο εξωτερικό, όπου μεταδόθηκε και αναπαράχθηκε με κάθε μέσο.  Ποιητής, νομπελίστας, διπλωμάτης, αστός, όλα μετρούσαν. Ας ήταν τα ξερονήσια της Ελλάδας γεμάτα εξόριστους διανοούμενους της αριστεράς. Η φωνή τους ήταν φιμωμένη. Ενώ η φωνή του Σεφέρη, ακούστηκε δυνατά.

 «Προκόβουμε καταπληκτικά!» Ετσι, με θαυμαστικό σημειώνει στο ημερολόγιό του το σχόλιο που έμελλε να μείνει ιστορικό για την επιβολή της δικτατορίας. Ξημερώνει 21η Απριλίου του 67, τα τανκς έχουν βγει στους δρόμους, η δημοκρατία έχει καταλυθεί. Ο αστός Σεφέρης είναι με τη Δημοκρατία.

Πολλές φορές γράφεται πως άργησε να εκδηλώσει δημόσια τη διαφωνία του, πως ακόμα και η περίφημη «Δήλωσή» του άργησε, πως δεν αντέδρασε όπως ίσως περίμενε ο κόσμος από έναν πνευματικό άνθρωπο. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τις αιτίες, ούτε τις σκέψεις του.  Ωστόσο, ας παρακολουθήσουμε τις δημόσιες αντιδράσεις του, πριν βγάλουμε τα συμπεράσματά μας.

Με την επιβολή της δικτατορίας, επιβάλλεται και άγρια λογοκρισία. Απαγορεύονται βιβλία, τραγούδια (όλη η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη ανάμεσά τους) ταινίες, τα πάντα. Ολα τα κείμενα που βλέπουν το φως της δημοσιότητας περνούν από τον λογοκριτή, και επίσης οι στίχοι των τραγουδιών, τα θεατρικά έργα, φυσικά οι εφημερίδες, τα περιοδικά. Οι πνευματικοί άνθρωποι, δεν έχουν σκοπό να νομιμοποιήσουν το καθεστώς. Επομένως, σταματούν να δημοσιεύουν έργα τους. Το ίδιο κάνει, ασμένως, και ο Σεφέρης. Γράφει, αλλά δεν εκδίδει, καθώς θεωρεί ότι ένα γραπτό έργο, για να ευδοκιμήσει, χρειάζεται «ελευθερία της έκφρασης». Αποσύρει, μάλιστα, από το τυπογραφείο δύο βιβλία του και αφήνει να συνεχιστεί η έκδοση μονάχα των γραπτών του πεθαμένου από χρόνια αδερφού του Αγγελου.

 Image

Στο τέλος της χρονιάς αυτής, δέχεται πρόταση από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ για να διδάξει εκεί επί ένα έτος, στη Σχολή Τεχνών και Επιστημών. Απαντά αρνητικά, σημειώνοντας ανάμεσα σε άλλα σε επιστολή προς τον κοσμήτορα: «Το φημισμένο Πανεπιστήμιό σας, που τη ζωή του με καλείτε να μοιραστώ για ένα χρόνο, απολαμβάνει βέβαια με θαυμάσιο τρόπο τα πλεονεκτήματα της ελευθερίας του λόγου. Όμως, αλίμονο, πιστεύω πως αν δεν υπάρχει ελευθερία της έκφρασης στον ίδιο σου τον τόπο, δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο. Η κατάσταση του αυτοεξόριστου δε με ελκύει∙ θέλω να μείνω με το λαό μου και να μοιραστώ τα γυρίσματα της τύχης του» (Χειρόγραφο Οκτ. ’68) Επιπλέον, η προσφυγιά της Μέσης Ανατολής την οποία είχε ζήσει στον πόλεμο, τον αποθαρρύνει να επαναλάβει ανάλογη δοκιμασία.

Το 1968 πηγαίνει, τελικά, στο Πρίνστον για κάποιες διαλέξεις και απαγγελίες επί τρίμηνο. Οι ερωτήσεις των φοιτητών, όπως και άλλων, είναι πολλές: τι έχει να πει για την κατάσταση στην Ελλάδα; Δημοσιεύματα στον ομογενειακό τύπο τον κατηγορούν πως δεν έχει πάρει ξεκάθαρη θέση απέναντι στη δικτατορία. Ως φαίνεται, πιθανότατα θέλει να μιλήσει. Με τον δικό του τρόπο πάντοτε. Αλλά, υπήρξε διπλωμάτης. Γνωρίζει πολύ καλά τις συνέπειες και φοβάται πως θα του αφαιρεθεί η ιθαγένεια και θα πεθάνει στο εξωτερικό, ενώ εκείνος, πεισμωμένα αντιδρά: «Είναι ο τόπος μου και τον αγαπώ και δεν αναγνωρίζω σε κανέναν το δικαίωμα να μ’ εμποδίσει να ζω στον τόπο μου και ν’ ακούω τη γλώσσα μου είτε στρατηγός είναι, είτε συνταγματάρχης. Οσο για τις κατηγορίες είναι εύκολο να γίνονται απ’ αυτούς που στρογγυλοκάθουνται στο εξωτερικό, ή ψιθυρίζουν φθονερά στον τόπο».

Βεβαίως, αγανακτεί και εξεγείρεται. Το 1968, γράφει το δίστιχο ποίημα:

«ΑΠΟ ΒΛΑΚΕΙΑ

Ελλάς . πυρ! Ελλήνων . πυρ! Χριστιανών . πυρ!

Τρεις λέξεις νεκρές. Γιατί τις σκοτώσατε;»

Αθήνα Καλοκαίρι- Princeton N. J. Χριστούγεννα 1968

Επιστρέφει με το τέλος της χρονιάς και προετοιμάζεται για το μεγάλο βήμα. Στις 28 Μαρτίου του ’69 συντάσσει και την επομένη δίνει στη δημοσιότητα τη «Δήλωση», μέσω του ΒΒC:

«Πάει καιρὸς ποὺ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ κρατηθῶ ἔξω ἀπὸ τὰ πολιτικὰ τοῦ τόπου. Προσπάθησα ἄλλοτε νὰ τὸ ἐξηγήσω. Αὐτὸ δὲ σημαίνει διόλου πὼς μοῦ εἶναι ἀδιάφορη ἡ πολιτικὴ ζωή μας. Ἔτσι, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, ὡς τώρα τελευταῖα, ἔπαψα κατὰ κανόνα νὰ ἀγγίζω τέτοια θέματα· ἐξάλλου τὰ ὅσα δημοσίεψα ὡς τὶς ἀρχὲς τοῦ 1967 καὶ ἡ κατοπινὴ στάση μου – δὲν ἔχω δημοσιέψει τίποτα στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τότε ποὺ φιμώθηκε ἡ ἐλευθερία – ἔδειχναν, μοῦ φαίνεται, ἀρκετὰ καθαρὰ τὴ σκέψη μου.

Μολαταῦτα, μῆνες τώρα, αἰσθάνομαι μέσα μου καὶ γύρω μου, ὁλοένα πιὸ ἐπιτακτικά, τὸ χρέος νὰ πῶ ἕνα λόγο γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασή μας. Μὲ ὅλη τὴ δυνατὴ συντομία, νὰ τί θὰ ἔλεγα:

Κλείνουν δυὸ χρόνια ποὺ μᾶς ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνα καθεστὼς ὁλωσδιόλου ἀντίθετο μὲ τὰ ἰδεώδη γιὰ τὰ ὁποῖα πολέμησε ὁ κόσμος μας καὶ τόσο περίλαμπρα ὁ λαός μας στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο. Εἶναι μία κατάσταση ὑποχρεωτικῆς νάρκης, ὅπου ὅσες πνευματικὲς ἀξίες κατορθώσαμε νὰ κρατήσουμε ζωντανές, μὲ πόνους καὶ μὲ κόπους, πᾶνε κι αὐτὲς νὰ καταποντιστοῦν μέσα στὰ ἑλώδη στεκούμενα νερά. Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.

Δυστυχῶς δὲν πρόκειται μόνον γι᾿ αὐτὸ τὸν κίνδυνο. Ὅλοι πιὰ τὸ διδάχτηκαν καὶ τὸ ξέρουν πὼς στὶς δικτατορικὲς καταστάσεις ἡ ἀρχὴ μπορεῖ νὰ μοιάζει εὔκολη, ὅμως ἡ τραγωδία περιμένει ἀναπότρεπτη στὸ τέλος. Τὸ δράμα αὐτοῦ τοῦ τέλους μᾶς βασανίζει, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅπως στοὺς παμπάλαιους χοροὺς τοῦ Αἰσχύλου. Ὅσο μένει ἡ ἀνωμαλία, τόσο προχωρεῖ τὸ κακό.

Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς κανένα ἀπολύτως πολιτικὸ δεσμὸ καί, μπορῶ νὰ τὸ πῶ, μιλῶ χωρὶς φόβο καὶ χωρὶς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τὸν γκρεμὸ ὅπου μᾶς ὁδηγεῖ ἡ καταπίεση ποὺ κάλυψε τὸν τόπο. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.

Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω».

Η σπουδαία Νόρα Αναγνωστάκη, σε ένα κείμενό της για τον Σεφέρη, στο τμήμα με υπότιτλο «Η ψώρα της χούντας» αναφέρει:

«Όταν έκανε τη δήλωση εναντίον της βρισκόμουν στην Αθήνα. Έκοψα μιαν αγκαλιά πασχαλιές από τον κήπο και πήγα να τους δω. ‘Αισθάνθηκα την ανάγκη να σας δω από κοντά’ του λέω, ‘ξέρετε γιατί’. Ήξερε.»

Υποπτευόταν και τα όσα θα επακολουθούσαν. Νομπελίστας ή όχι, πλήρωσε. Η χούντα του αφαίρεσε τόσο το διπλωματικό διαβατήριο όσο και τον τίτλο του πρέσβη επί τιμή τον οποίο είχε λάβει υπηρετώντας ευσυνείδητα την πατρίδα για δεκαετίες. Εκείνος απτόητος συνέχισε. Ο λόγος και πάλι στη Νόρα Αναγνωστάκη:

«Μετά την έκδοση των 18 κειμένων [σ.σ. συλλογική έκδοση με αντιδικτατορικό χαρακτήρα στην οποία ο Σ. μετείχε με το συμβολικό ποίημα ‘Οι γάτες τ’ Αϊ Νικολα’] στο σπίτι του Ρόδη Ρούφου. Παρόντες σχεδόν όλοι οι συνεργοί. Πλησιάζω τον Σεφέρη και τον φιλώ. Μου φιλάει το χέρι που του χαϊδεύει το μάγουλο. Του λέω: ‘Ο κόσμος αγκάλιασε την έκδοση αλλά το σινάφι μας χτύπησε αλύπητα’. Μουλέειμεχιούμορχαμογελαστός: ‘Let the enemies entertain us!’».

Δύο χρόνια μετά, τέτοιες μέρες και πάλι, γράφει το τελευταίο του ποίημα:

Επί Ασπαλάθων

Ήταν ωραίο το Σούνιο τη μέρα εκείνη του Ευαγγελισμού

πάλι με την άνοιξη.

Λιγοστά πράσινα φύλλα γύρω στις σκουριασμένες πέτρες

το κόκκινο χώμα κι ασπάλαθοι

δείχνοντας έτοιμα τα μεγάλα τους βελόνια

και τους κίτρινους ανθούς.

Απόμακρα οι αρχαίες κολόνες, χορδές μιας άρπας αντηχούν ακόμη …

Γαλήνη.

– Τι μπορεί να μου θύμισε τον Αρδιαίο εκείνον;

Μια λέξη στον Πλάτωνα θαρρώ, χαμένη στου μυαλού τ’ αυλάκια·

τ’ όνομα του κίτρινου θάμνου

δεν άλλαξε από εκείνους τους καιρούς.

Το βράδυ βρήκα την περικοπή:

«Τον έδεσαν χειροπόδαρα» μας λέει

«τον έριξαν χάμω και τον έγδαραν

τον έσυραν παράμερα τον καταξέσκισαν

απάνω στους αγκαθερούς ασπάλαθους

και πήγαν και τον πέταξαν στον Τάρταρο, κουρέλι».

Έτσι στον κάτω κόσμο πλέρωνε τα κρίματά του

ο Παμφύλιος Αρδιαίος ο πανάθλιος Τύραννος.

31 του Μάρτη 1971

Ο Νίκος Σαραντάκος γράφει: «Είναι το τελευταίο ποίημα του Σεφέρη και δημοσιεύτηκε στο Βήμα τρεις μέρες μετά το θάνατό του στην περίοδο της δικτατορίας. Το ποίημα βασίζεται σε μια περικοπή του Πλάτωνα (Πολιτεία 614 κ.ε.) που αναφέρεται στη μεταθανάτια τιμωρία των αδίκων και ιδιαίτερα του Αρδιαίου. Ο Αρδιαίος, τύραννος σε μια πόλη, είχε σκοτώσει τον πατέρα του και τον μεγαλύτερο του αδερφό του. Γι’ αυτό και η τιμωρία του, καθώς και των άλλων τυράννων, στον άλλο κόσμο στάθηκε φοβερή. Όταν εξέτισαν την καθιερωμένη ποινή που επιβαλλόταν στους αδίκους και ετοιμαζόταν να βγουν στο φως, το στόμιο δεν τους δεχόταν αλλά έβγαζε ένα μουγκρητό. «Την ίδια ώρα άντρες άγριοι και όλο φωτιά που βρισκόταν εκεί και ήξεραν τι σημαίνει αυτό το μουγκρητό, τον Αρδιαίο και μερικούς άλλους αφού τους έδεσαν τα χέρια και τα πόδια και το κεφάλι, αφού τους έριξαν κάτω και τους έγδαραν, άρχισαν να τους σέρνουν έξω από το δρόμο και να τους ξεσκίζουν επάνω στ’ ασπαλάθια και σε όλους όσοι περνούσαν από εκεί εξηγούσαν τις αιτίες που τα παθαίνουν αυτά και έλεγαν πως τους πηγαίνουν να τους ρίξουν στα Τάρταρα». (Πλ. Πολιτεία 616).»

Το ποίημα, συμπληρώνει θαυμαστά την δήλωση. Και τα δύο, όπως άλλωστε και τις «Γάτες τ’ Αϊ Νικόλα» τα κρατάμε στη μνήμη ως κείμενα πολύ σημαντικά κατά των τυράννων, κατά της κάθε τυραννίας.

Αγγελική Κώττη