Ποιητές εκ του προχείρου και αληθινοί ποιητές

Standard

brecht«Λέγαμε: μα να γράψει ένας επαναστάτης ποιητής ένα ερωτικό ποίημα, τη στιγμή που είχαμε τρεις απεργίες! Αύριο οι απεργίες θα έχουν τελειώσει. Ο έρωτας όμως θα υπάρχει και αύριο και μεθαύριο και αντιμεθαύριο και θα πρέπει να τον αντιμετωπίσουμε σαν πρόβλημα της ανθρώπινης σχέσης και της ανθρώπινης ευτυχίας. Γι’ αυτό λέμε ότι είναι ηθική η τέχνη. Ότι ταυτίζεται η ηθική μαζί της από ένα σημείο και  πέρα. Όταν η αισθητική προχωρήσει πάρα πολύ δημιουργεί αυτή την υψηλή αισθητική, που αναπτύσσει τις δυνάμεις του  ανθρώπου και την όρεξη για να φτιάξουμε καλύτερη τη ζωή.»

Αυτά είπε ένα πιστό, με το μυαλό και την ψυχή του, μέλος του ΚΚΕ, ο Γιάννης Ρίτσος. Ποιητής χωρίς κανένα εισαγωγικό. Ερχεται τώρα ο «ποιητής», αγνοώντας τον Ρίτσο και γράφει στο κομματικό έντυπο:

Είναι η εποχή κάποιων ποιητών. Προχτές ένας παρουσίασε μια «αποθήκη καταλοίπων ηδονής» (Καναβούρης), χτες άλλος άφησε στην άκρη τη θλιβερή πραγματικότητα από την οποία εξασφαλίζει το «ευ ζην» του αναλύοντάς την καθημερινά ως πολιτικός αναλυτής και μας χάρισε το «νερολί» (το άρωμα από τα άνθη της νερατζιάς) και απεφάνθη: «Ενα άρωμα, ένα χρώμα και μια ριπή ανέμου. Σε μια στιγμή σού φανερώνεται το παν» (Ξυδάκης). Είχε προηγηθεί άλλος ένας «ερωδιός που συμβιώνει ανάμεσα σε χιλιάδες μέδουσες» (Πέρπερας).

***

Ομολογούμε την αμηχανία μπρος στον πλούτο των ποιητών. Ισως να φταίει που ακόμα «στο στόμα σαπίζουν τα μικρά πτώματα των πεθαμένων λέξεων, και δύο μονάχα ζουν χοντραίνοντας, «τσογλάνι», και μια άλλη ακόμα, θαρρώ: «ψωμί»» (Μαγιακόφσκι).

***

Την ώρα που οι τέτοιοι ποιητές πέριξ της πλατείας Καρύτση χαϊδολογούν ο ένας την «ευαισθησία» του άλλου, έξω στο δρόμο επικρατούν άλλες λέξεις: «Νόμος και τάξη».

Οπως χτες στις εγκαταστάσεις της επιχείρησης «Νουνού» (ρεπορτάζ στις σημερινές σελίδες του εργατικού), όπως το καλοκαίρι στη «Χαλυβουργία», όπως προχτές σε βάρος των αναπήρων έξω από το υπουργείο Υγείας.

Αντε να κάνεις ποίημα μ’ αυτά. Ειδικά όταν ο προβαλλόμενος ως μέλλον της χώρας, ζώντας την ονείρωξη του εθνικού ηγέτη φοράει την κάσκα πιλότου ενός F-16 (συνέβη προχτές στο Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας στη Λάρισα, αλλά εξαφανίστηκε ως εικόνα στα μέσα μαζικής εξαπάτησης προφανώς γιατί κινητοποιεί τους γελοιογράφους να μεγαλουργήσουν) και μας αφήνει με την απορία: Από πότε είναι ποίηση να χτυπάς ύπουλα κι από μακριά αυτόν που ούτε καν σε βλέπει;

[…]

Απέναντι σ’ αυτόν τον πολιτισμό, η εργατική τάξη αρθρώνει έναν λόγο που πυκνώνει στις λέξεις νοήματα αιώνιας προϊστορίας: Ονομάζει ιμπεριαλισμό το ανώτερο στάδιο του καπιταλισμού, τον μονοπωλιακό καπιταλισμό, που με την σειρά του ως έννοια κουβαλά μέσα του την ιστορία της εξέλιξης του κεφαλαίου ως αποτέλεσμα της ατομικής ιδιοποίησης του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου.

Είναι – αυτός ο λόγος – μια ποίηση που δεν την αντέχουν κάποιοι ποιητές της πλατείας Καρύτση, μια ποίηση που οδηγεί σε «ιερή αγανάκτηση» την εκλεκτή τέτοιου τύπου ποιητών εφημερίδα «Αυγή» να διαπιστώνει ότι «η συμπεριφορά της ηγετικής ομάδας του ΚΚΕ συνιστά ιστορικό αναχρονισμό». Γιατί; Γιατί, γράφει, «η ηγεσία του ΚΚΕ χαρακτηρίζει οπορτουνιστές τα στελέχη που διατυπώνουν διαφορετικές προτάσεις».

Πες το, ρε, Χαράλαμπε που μας έχεις ζαλίσει με την ποίηση. Αυτό που θες είναι να μένει στο απυρόβλητο ο οπορτουνισμός. Εντάξει. Να τους λέμε «ευκαιριακούς».

Αλλάζει κάτι για τους ποιητές που ραντίζουν την εκμετάλλευση με «νερολί»; Αλλάζει κάτι για τους ποιητές που ηδονίζονται όταν τα γκλομπς ανεβοκατεβαίνουν στα κεφάλια των εργατών; Αλλάζει κάτι για τα κοράκια που παριστάνουν τους ερωδιούς;

ΥΓ. Συγγνώμη σύντροφε εργάτη για τις «ποιητικές» παρεκτροπές, αλλά εκεί στο εποικοδόμημα πάνε να μας παίξουν μπάλα οι άμπαλοι. Ε, Νισάφι.

http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=6/4/2013&id=14542&pageNo=2&direction=1

Αυτά από τον ένα «ποιητή» στιχοπλόκο στυλ «από την Πόλη έρχομαι». Εχουμε και δεύτερο, όμως:

 Ούτε τους πεθαμένους, ούτε τους ζωντανούς του ΚΚΕ τούς επιτρέπουμε να μας πιάνουν στο στόμα τους. Κι όταν καταχρηστικά το διαπράττουν, ματαιοπονούν, αν νομίζουν ότι μπορούν να μας λερώσουν.

http://www.rizospastis.gr/page.do?publDate=6/4/2013&id=14542&pageNo=27&direction=-1

Βάσανα….

Και μια ακόμα άποψη, τολμηρή αυτή τη φορά:

ΚΚΕ: Μπρεχτ (στα μέτρα μας) και ξερό ψωμί

Τεράστια επιτυχία, διαβάζω στον «Ριζοσπάστη», είχε η μουσικοθεατρική διασκευή του μυθιστορήματος του Μπέρτολτ Μπρεχτ «Το Ρομάντσο της Πεντάρας» (γράφτηκε το 1934, έξι χρόνια μετά το πασίγνωστο θεατρικό «Η Όπερα της Πεντάρας»), που παρουσιάστηκε πρόσφατα στο «Σπίτι του Λαού» στον Περισσό, στην κατάμεστη αίθουσα συνεδρίων της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ.

Δεν παρακολούθησα την παράσταση, σε σκηνοθεσία Βρισηίδας Δανάλη, και δεν έχω κανέναν λόγο να φανταστώ ότι δεν ήταν καλή.

Αλλού είναι το πρόβλημα. Στην αντίληψη του ΚΚΕ: Μπρεχτ (στα μέτρα μας) και ξερό ψωμί, από τη μεταπολίτευση μέχρι τα βάρβαρα μνημόνια. Στην ιδεολογικά μονολιθική αντιμετώπιση του έργου του μεγάλου Γερμανού δραματουργού και ποιητή. Στην κομματική προκρούστειο κλίνη. Έτσι, ο «Ριζοσπάστης» κατακεραύνωσε ως «ασέβεια προς τον Μπρεχτ» τη σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάτου στον «Καλό άνθρωπο του Σετσουάν», γιατί τόλμησε, λέει, να θεωρήσει ότι «κέντρο» του έργου «δεν είναι η καπιταλιστική κοινωνία», αλλά ένα «ηθικό και υπαρξιακό πρόβλημα».

Τι έγκλημα! Εκτός από τους νόμους του διαλεκτικού υλισμού, υπάρχει και το ουρανοκατέβατο ιστορικό απρόοπτο; Εκτός από τη «γραμμή», υπάρχει και η αμφιβολία; Εκτός από τον καπιταλισμό, υπάρχει και η μοναξιά;

Μιλάμε για ιδεοληπτική αρτηριοσκλήρωση. Ό,τι δεν χωράει στα μανιχαϊστικά σχήματα (άγιοι εργάτες – διάβολοι μπουρζουάδες, αλάνθαστο κόμμα – σάπιο σύστημα, πρόδρομοι της «επιστημονικά βέβαιης» επανάστασης – ξεπουλημένοι ρεφορμιστές κ.λπ.) γίνεται στόχος χλεύης, ο ισχνός αντίλαλος της οποίας ενισχύεται απ’ το ολοένα συρρικνούμενο κομματικό καβούκι.

Ο καίριος λόγος του Μπρεχτ, ιδίως ο αντιμιλιταριστικός και ο εκλαϊκευτικά μαρξιστικός, ο υπέροχος σαρκασμός του και η «επική» φόρμα του (ανοικτή σε μύριες πρακτικές), καθόρισαν τη θεατρική γλώσσα του 20ού αιώνα. Όχι όμως λιγότερο ή περισσότερο απ’ όσο την καθόρισαν τα – καθόλου «μαρξιστικά – λενινιστικά»… – έργα του Σάμιουελ Μπέκετ, του Ευγένιου Ο’ Νιλ, του Τένεσι Ουίλιαμς, του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, του Ζαν Ζενέ, του Ζαν Ανούιγ, του Χιου Λέοναρντ, του Χάρολντ Πίντερ και άλλων κολοσσών της δραματουργίας.

Κι επειδή ολόκληρη την αλήθεια δεν την αντέχει ποτέ κανείς, αναφέρθηκαν άραγε οι ομιλητές του επιστημονικού συνεδρίου για τον Μπρεχτ που οργάνωσε πρόσφατα το ΚΚΕ (στο πλαίσιο του ανέβηκε το «Ρομάντσο της Πεντάρας») στην εκκωφαντική σιωπή του συγγραφέα για τις δίκες της Μόσχας, για το πνίξιμο στο αίμα (619 διαδηλωτές νεκροί) της εργατικής εξέγερσης του 1953 στο ανατολικό Βερολίνο, στον ύμνο που έγραψε για τον θάνατο του αιμοσταγούς «πατερούλη» Στάλιν, στα «αντικαθεστωτικά» του ποιήματα που ουδέποτε τόλμησε να δημοσιεύσει ή στο ότι ενώ διέμενε κατ’ επιλογήν στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας, είχε – επίσης κατ’ επιλογήν – ως έδρα για τα οικονομικά του την καπιταλιστική Ελβετία; Ψιλά γράμματα.

Του Γιώργου Ι. Αλλαμανή

Ποντίκι http://topontiki.gr/article/51274/KKE-Mprext-sta-metra-mas-kai-ksero-psomi

Advertisements

10 responses

  1. Στο αρθρο απο το Ποντικι,στα σχολια καποιος αναφερει «Το περιβόητο επιστημονικό συνέδριο για τον Μπρεχτ, στο οποίο αναφέρεται ο αρθρογράφος και ασκεί δριμύτατη κριτική χωρίς καν να έχει παρακολουθήσει καμιά θεατρική εκδήλωση μάλιστα που γίνεται στα πλαίσια αυτού , ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΝ ΑΚΟΜΑ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ ΑΛΛΑ ΕΧΕΙ ΕΞΑΓΓΕΛΘΕΙ ΓΙΑ ΤΙΣ 27-28 ΑΠΡΙΛΗ !!!! »
    Ειναι ετσι;

  2. Πρώτον επειδή ήταν άσχετο με το θέμα και δεύτερον επειδή ήταν τεράστιο. Εχουμε ζητήσει αυτοσυγκράτηση, ετσι ώστε ναα γίνεταια διάλογος, δηλαδή ανταλλαγή απόψεων.

  3. Νομίζω πως η Nastasya αναφέρεται στο περιστατικό που ο Ν.Μ.βάπτισε τον συγκεκριμένο σαν ΕΚΑΜΙΤΗ,παρουσιάζοντας και προβοκατόρικη φωτογραφία,αν δεν με απατά η μνήμη μου.
    Γιαυτό μια φορά ψεύτης για πάντα ψεύτης.

  4. Ο κύριος Μπ. είναι πασίγνωστος για τις πιρουέτες του που ακόμη και ένας Νουρέγιεφ θα ζήλευε.

    Εκτός βέβαια, της σωρείας των παντελώς αστήρικτων αλλά πάντα βαρύγδουπων και απευθυνόμενα στο θυμικό κειμένων για τις οποίες είναι επίσης γνωστός.
    Όπως η παραχάραξη των λόγων του Τσε, ότι οι επαναστάτες δεν φοράνε κουκούλα, που το «ξαναθυμήθηκε» μετά τα γεγονότα με το Γρηγορόπουλο, το Δεκεμβρη του 2008, σπεύδοντας να δικαιώσει και να νομοποιήσει τις ανήκουστες δηλώσεις τις κ. Παπαρήγα δίπλα στον Καραμανλή, ότι «στην επανάσταση δεν θα σπάσει τζάμι», Οπως το ξαναζέσταμα μίας γνωστής υπόθεσης, αρχείου, από το Χημείο του ’85 στην οποία «έδωσε» ξανά ένα κουκουλοφόρο υποτίθεται, το τραγουδιστή της γενιάς του Χάους (τώρα ποιός είναι κουκουλοφόρος κρίνεται). Τις ανιστόρητες παπαρολογίες περί Κατίν. Και ο κατάλογος είναι τεράστιος…

    Για την πελατεία γίνεται όλος ο «καυγάς». Τίποτα άλλο.

  5. Μαλλον οσοι συντροφοι νομιζαν οτι ο Νικολακης κανει οτι κανει επειδη πονα το Κομμα, δεν ηξεραν καλα τον Μπογιοπουλο

  6. Ο Μπογιόπουλος δεν υπολόγισε καλά τις δυνάμεις του.
    Νόμισε ότι η δική του η φράξια θα υπερίσχυε της φράξιας της Αλέκας και του μηχανισμού που κρύβει απο πίσω.Δυστυχώς για τον ίδιο και τη φραξιά του,την πάτησε σαν »αγράμματος».
    Τώρα για να γλυτώσει το κεφάλι του, θα είναι καθημερινώς υποχρεωμένος να δίνει εξετάσεις καλής συμπεριφοράς και πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων.
    Δικαιώνονται έτσι,όσοι απο καιρό υποστηρίζουν πως οι μηχανισμοί της ηγετικής φράξιας είναι πανίσχυροι,και πως διάφοροι Μπογιόπουλοι είναι και αυτοί μέρος της γενικότερης σήψης που ταλανίζει το κόμμα του περισσού,και το οδηγεί στην εξαφάνιση.